Ter Mors schaatste overtuigend naar de winst en hield daarbij de Amerikaanse Emily Scott, die onlangs bijna 50.000 dollar via crowdfunding bij elkaar verzamelde om haar route naar Sotsji te financieren, en voormalig wereldkampioene Jianrou Li achter zich.

Bij de mannen legde Jeroen Sonneveld in de eerste ronde beslag op de tweede plaats, achter de tot Rus genationaliseerde Koreaan Viktor An. Niels Kerstholt werd in de laatste rondes voorbij gestreefd door de Zuid-Koreaan Jinkyu Noh, maar had voldoende aan een tweede plaats voor de volgende ronde.

Hakkenberg terug

Koen Hakkenberg verzekerde zich op de langste afstand met een derde plaats van de kwartfinales. De 23-jarige shorttracker uit de opleidingsploeg is na drie jaar weer terug in de wereldbekers. Begin 2011 brak Hakkenberg voor de tweede keer in twee jaar tijd dezelfde enkel. Het kostte hem ruim 2,5 jaar om terug te keren op het hoogste niveau.

Lara van Ruijven en Rianne de Vries wisten niet door de voorrondes te komen. Zij zijn klaar op deze afstand, omdat er dit seizoen geen herkansingen worden verreden. Zaterdag worden de finalerondes van de 1500 meter verreden.

“Het schaatsgevoel is nog niet wat het moet zijn, ik moet nog te veel werken voor mijn snelheid”, blikt Ter Mors aan de vooravond van het nieuwe shorttrackseizoen vooruit.

Afgelopen week reisde ze met de Nederlandse ploeg af naar Azië waar komend weekeinde de eerste wereldbekerwedstrijden worden verreden.

“De puzzelstukjes liggen nog niet allemaal op de goede plek. Dat komt door meerdere factoren. Niet alleen het schaatsen moet kloppen, ook in mijn hoofd moet het allemaal kloppen.”

Ter Mors kreeg afgelopen mei tijdens een trainingskamp van de shorttrackploeg te horen dat haar vader, die haar eind vorig jaar nog Nederlands kampioen allround zag worden, na een lang ziekbed was overleden.

“Dat speelt op dit moment nog wel heel erg mee”, bekent Ter Mors eerlijk. “Daarom gaat het nu nog niet zoals ik zou willen. Mijn emoties spelen een grote rol in mijn trainingen en dat is een beperkende factor. Dat gaat gewoon niet. Ik merk dat ik sneller prikkelbaar ben, sneller geïrriteerd, sneller negatief. Waar ik juist het positieve zou moeten benadrukken.”

Middenweg

Na het overlijden van haar vader keerde Ter Mors terug uit het trainingskamp, maar na een week was de schaatsster al weer teruggekeerd bij de rest van de ploeg in Frankrijk. “Ik besloot terug te gaan omdat de zomer voor ons zo kort is… Ik kan niet zeggen: ik kom een maand niet op mijn werk. Zo’n trainingsachterstand kan ik me niet permitteren in een olympisch jaar.”

“Natuurlijk zou ik die rust misschien wel nodig moeten hebben om alles te verwerken. Maar ik moet wikken en wegen. Ik kan wel zeggen dat ik een weekje langer wegblijf, maar dat is een week niet trainen en dat merk ik later weer. Ik moet een middenweg vinden.”

“Ik heb wel met Jeroen (Otter, bondscoach, red.) gesproken over of ik niet meer tijd voor het rouwproces had moeten nemen. Maar, dat los je toch niet in een week extra op. Dit zal het hele jaar meespelen. Nee, het is geen belemmering, ik moet er gewoon een schakel aan geven. Dat dit me op een positieve manier kan helpen. Maar dat lukt niet van de ene op de andere dag.”

Naast het verlies van haar vader heeft ze ook zorgen om haar zus die kampt met een zware spierziekte die uiteindelijk fataal zal zijn. “Ze heeft onlangs helaas een stapje terug moeten doen, dat speelt ook mee. Maar goed, dat weet ik mijn hele leven al, dat is niet anders. Het is nu alleen zo’n periode, met het overlijden van mijn vader, dat het even niet leuk is.”

Inspiratie

Ter Mors begint het verdriet ook als bron van inspiratie te zien. “Ik denk echt dat ik die knop kan omzetten. Dat ik het positief kan gebruiken. Dat is onderdeel van het rouwproces. Eerst denk je aan de negatieve dingen, later komen de positieve dingen.”

De belabberde zomer van 2013 hoeft volgens haar dan ook niet een doorslaggevende factor te zijn in haar olympische seizoen. “Als ik kijk naar de zomer van 2012, die was ook belabberd door een enkelblessure. Hele zomer niet op het ijs gestaan. En dat is uiteindelijk ook een heel mooi seizoen geworden. Dus misschien: hoe slechter de zomer, hoe beter de winter.”

Het past bij haar. Toch moet het allemaal even wijken. De 23-jarige Twentse heeft deze winter genoeg aan haar schaatsuitdagingen: olympisch eremetaal bij het langebaan- én shorttrackschaatsen.

De weken na het schaatsseizoen zijn eigenlijk het enige moment waarop Ter Mors tijd heeft voor andere dingen. Het liefste pakt ze op een winderige dag de boot naar Terschelling om uit te waaien op het strand. Dat je in april vaak een winterjas, muts en handschoenen nodig hebt, deert de Twentse niet.

Het gevecht met de elementen, met de wind. Daar komt ze voor. Vlieger de lucht in en meespringen. “Daar heb je veel kracht voor nodig, je voelt hem aardig trekken. Aan het einde van de dag kan ik goed verzuurd zijn.”

Kitesurfen trekt Ter Mors ook, net als bergbeklimmen. “Ik hou van wat extremer, een beetje uitdaging. Je grenzen opzoeken. Uiteindelijk kun je niet shorttracken als je niet van een beetje extreem houdt”, aldus Ter Mors. “Bij shorttrack wil je ook steeds je grenzen verleggen: hoe plat kan ik de bocht door?”

Het surfen achter een kite wil ze zeker een keer proberen. “Maar waarschijnlijk pas na mijn carrière. Of na Sotsji, wie weet”, aldus Ter Mors. “Je kan best hard terecht komen op het water. In de aanloop naar de Spelen ga je niet dat soort rare dingen proberen.”

Genieten van het nu

Dat soort risico’s vermijdt Ter Mors niet alleen in een olympisch jaar. Eigenlijk heeft ze dat haar heleschaatscarrière gedaan. Toch kijkt ze, na het overlijden van haar vader afgelopen mei, op een andere manier tegen dit soort dingen aan. “Door de situatie met mijn vader ben ik er anders over gaan denken. Ik wil genieten van wat er nu is. Misschien kan het straks niet meer en dan heb ik het toch maar mooi gedaan.”

Zo staat het vast dat Ter Mors na het seizoen de sneeuw in gaat. “Na Sotsji wordt er sowieso gesnowboard”, stelt ze. “Ik heb het nog nooit gedaan. Het lijkt me mooi.”

Ontspanning levert een grote bijdrage aan de inspanningen die Ter Mors levert in de trainingen. Uiteindelijk is rust misschien wel het belangrijkste, vindt ze. “Even niet moeten wat je elke dag moet en je gedachten los laten. Het hoeft even minder serieus te zijn. Dat is wel nodig, anders kom je in een sleur en is het moeilijker om je te focussen.”

Beter herstellen

Die ontspanning zoekt Ter Mors tussen de trainingen door in een boek, het kijken van een filmpje of gewoon even niets doen. “Als ik moe ben, dan doe ik letterlijk niets. Soms ga ik naar de sauna om beter te herstellen. De rustdag tussendoor heb je echt nodig. Uiteindelijk doe ik dan vrij weinig.”

Veel tijd is er niet tussen de trainingen door. De shorttrackers van bondscoach Jeroen Otter zijn zes dagen per week van acht tot twaalf uur en van twee tot zes uur op de ijsbaan te vinden of buiten Thialf voor andere trainingen.

Tussendoor heeft Ter Mors ook aandacht voor haar materiaal. Haar schaatsen moeten in optima forma zijn. De Nederlands kampioene shorttrack en allround bemoeit zich zelf met de ronding en kromming van haar ijzers. Ze heeft een mal voor de slijpmachine met haar ideale ronding, maar slijpt haar schaatsen met de hand bij. “Afgelopen jaar liepen mijn messen gewoon niet in Sotsji. Dan moet je nét een andere ronding hebben.”

Reservemessen

Mocht het weer dat type ijs zijn in de olympische shorttrackhal, dan is Ter Mors voorbereid. Een derde paar reservemessen sleep ze al in de aangepaste ronding, waarop ze afgelopen jaar in Sotsji schaatste. “Mocht het ijs niet bevallen, dan heb ik een set klaar liggen.” Ook het buigen van haar schaatsen doet Ter Mors geregeld zelf. Bij wedstrijden laat ze het meestal over aan materiaalman Wim de Deyne. “Dan is het fijn als iemand anders het doet. Soms ben je te moe en heb je de energie en aandacht er niet voor. Het moet wel goed.”

Door haar successen de afgelopen winter op de langebaan, heeft Ter Mors haar plannen voor Sotsji bijgesteld. Naast het shorttrack wil de Enschedese ook excelleren op de 1500 meter, 3 kilometer en op de ploegenachtervolging.

Wijzigingen in haar programma aanbrengen vindt Ter Mors niet nodig. Ze is deze winter niet vaker op de 400-meterbaan te vinden. “Ik zal één of twee keer in de week op de langebaan schaatsen. Het ligt er een beetje aan hoe het uitkomt en tijdens reisweken voor het shorttrack wordt het sowieso lastig. Tot Sotsji zullen het niet meer dan veertig trainingen zijn.”

Zaterdag schaatste ze bij de International Invitation Cup op prachtige wijze naar de zege op de 1500 meter. Met een spectaculaire inhaalactie reed ze om al haar concurrentes heen en trok zo overtuigend de winst naar zich toe. Zondag moest ze genoegen nemen met een tweede en derde plaats.

“Het kan nog veel beter”, constateerde ze. “Mijn techniek klopt zeker nog niet, maar we hebben nog een aantal weken de tijd. Een aantal maanden eigenlijk. Als sporter ben je altijd kritisch, ook als het goed gaat. Het kan altijd beter.”

Voor Ter Mors is het moeilijk in te schatten op welk niveau ze op dit moment staat. “Ik heb zo’n ander traject gedraaid deze zomer”, zegt de 23-jarig shorttrackster, die daarmee doelt op moeilijke familieomstandigheden. Haar vader overleed eerder dit jaar. “Het is anders trainen dan je gewend bent. Het kost je ook energie en dat neem je mee.”

“Het zal deze winter sowieso wel een aantal keren naar boven komen”, verwacht Ter Mors, die de passie voor het schaatsen deelde met haar vader. “Ook bij sommige wedstrijden.”

In Heerenveen greep ze, na het goud op de 500 meter, ook de zege op de 1000 meter. Jorien ter Mors moest op die afstand genoegen nemen met het zilver en eindigde als tweede in het klassement.

De Twentse pakte al vroeg in de race de leiding, maar werd voorbijgestoken door Christie. Door het contact tussen beide rijders belandde Ter Mors achterin het peloton.

De Nederlandse wist zich nog naar de derde plaats te werken ten koste van Charlotte Gilmartin. Met haar derde plaats kwam ze tekort voor de eindzege, die ging voor het tweede jaar naar Christie. De Hongaarse Bernadett Heidum legde met de tweede plaats op de 1000 meter beslag op het brons.

Yara van Kerkhof werd derde in de B-finale en zevende in het afstandsklassement. Daarmee was ze de tweede Nederlandse vrouw op de 1000 meter en verzekerde ze zich, samen met Ter Mors, van een startbewijs op deze afstand voor de eerste wereldbeker in Sjanghai eind september.

Sanne van Kerkhof eindigde in het klassement als zesde. Rianne de Vries werd tiende.

Jorien ter Mors leek op de 500 meter even op weg naar haar tweede zege. Ze gleed binnendoor bij de Poolse Patrycja Maliszewska, maar verloor bij die actie wat van haar topsnelheid.

Elise Christie dook in het gaatje en gleed als eerste over de streep. Ter Mors werd tweede, Maliszewska derde. Sanne van Kerkhof bereikte ook de finale en eindigde als vierde. Lara van Ruijven zorgde voor de zevende plaats. Zij werd derde in de B-finale.

Het goud bij de mannen ging naar Jack Whelbourne. De kopman van de Britse ploeg ging vanaf de start aan de leiding en werd niet meer bedreigd. Freek van der Wart probeerde vanaf de derde positie naar voren te schuiven, maar liep tegen een penalty aan. Kerstholt profiteerde en greep het zilver. Brons was er voor de Hongaar Sandor Liu Shaolin.

Whelbourne aan leiding

Het was de tweede overwinning voor Whelbourne dit weekeinde. Hij gaat in het klassement aan de leiding, net als zijn vriendin Christie bij de vrouwen. Whelbourne heeft met 68 punten een ruime voorsprong op de nummer twee Shaolin (26) en Van der Wart (21). Kerstholt en Breeuwsma nemen de vierde en vijfde positie in.

Christie moet de eerste positie in het klassement wel delen met Ter Mors. Beiden verzamelden 55 punten. Bernadett Heidum staat na twee afstanden derde. Sanne van Kerkhof is de tweede Nederlandse op plaats zes.

Kwak niet in finale

Eerder op de dag ging Daan Breeuwsma in koppositie onderuit in de halve finales. De Fries kwam met zijn schoen op het ijs en nam de Zuid-Koreaan Yoon-Gy Kwak mee. De wereldkampioen van 2012 kent in Thialf nog geen gelukkig toernooi. Ook op de 1500 meter werd hij uitgeschakeld voor een finaleplaats door toedoen van een concurrent.

Later vandaag worden nog de finalerondes op de 1000 meter en de aflossing verreden.

De Nederlandse dames (Jorien ter Mors, Rianne de Vries, Sanne en Yara van Kerkhof) wonnen de wedstrijd van kop af aan. Ze hadden de snelheid er al vroeg in en sloegen een gat met de Hongaarse en Britse ploeg.

In de laatste rondes wisten de Hongaarse vrouwen weer aan te sluiten bij de regerend Europees kampioen, maar Ter Mors hield concurrente Bernadett Heidum vakkundig achter zich. Achter Hongarije eindigden de Britten als derde.

Bij de mannen ontpopte zich een spannende strijd met de Hongaren en Britten. Niels Kersholt, Freek van der Wart, Daan Breeuwsma en Koen Hakkenberg vielen in de laatste rondes terug naar de derde plaats. Toch wist slotrijder Van der Wart de Britten nog te bedreigen op de finishlijn. Hij schoot om Jack Whelbourne heen, maar drukte zijn schaats net een fractie later over de finish.

Ter Mors hield zich lang rustig achterin de groep. Op het moment dat Christie, de winnares van de wereldbeker op de 1000 meter afgelopen seizoen, rustig binnendoor naar voren sloop, zette Ter Mors haar passeerbeweging in. De Enschedese passeerde vijf rijdsters buitenom en sloeg gelijk een gat met Christie. De Hongaarse Bernadett Heidum legde beslag op het brons.

Voor Ter Mors verliep de finale volgens plan. Op het rechte stuk wilde ze meer rechtdoor koersen. “Vaak heb ik een slinger in mijn slag. Buitenom passeren lukte dan niet lekker, omdat ik in die slinger op de groep reed”, legt Ter Mors uit. “Nu ging dat beter en dan bouw je zoveel snelheid op, dat je er hard overheen komt.”

“Zo’n actie geeft een lekker gevoel.” Toch hecht Ter Mors weinig waarde aan haar eerste zege in een officiële wedstrijd. “Het is nog augustus. De Olympische Spelen zijn pas in februari. Dit is goed voor mijn vertrouwen, maar ik hang er nog geen prijskaartje aan.”

Van der Wart greep de winst met 56,17 seconden. Achter de regerend Europees kampioen noteerde Daan Breeuwsma (56,81) de tweede tijd. Niels Kerstholt eindigde als derde. Bij de vrouwen schoot Ter Mors net door de minuut heen: 1.00,43. Tweede werd Yara van Kerkhof (61,07). Rianne de Vries schaatste naar plaats drie.

Hakkenberg verrast

Koen Hakkenberg is de verrassende man op de vierde plaats. De 23-jarige shorttracker uit de opleidingsploeg hield Jeroen Sonneveld (vijfde) en Christiaan Bökkerink (zesde) achter zich en deed daarmee goede zaken met het oog op plaatsing voor de wereldbekers.

Zowel Bökkerink als Sonneveld namen afgelopen seizoen aan alle wereldbekers deel. Schaatsbond KNSB kan zes rijders per categorie afvaardigen naar de wereldbekers in Azië eind september. De timetrials gelden samen met de KPN Invitation Cup, die dit weekeinde in Heerenveen wordt verreden, als selectiewedstrijd voor de World Cups.

Knegt niet van start

Sjinkie Knegt verscheen niet aan de start voor de tijdrit. De 24-jarige Fries werd een week geleden geopereerd aan een ingescheurde meniscus en is momenteel aan het revalideren. Hij richt zich op de olympische kwalificatietoernooien begin november in Turijn en Kolomna.

Van der Wart toonde zich in Duitsland duidelijk de sterkste. Hij won zowel de sprint als de 1000 meter. Op de langste afstand werd de Zuid-Hollander gevolgd door Breeuwsma. Het brons ging verrassend naar de 19-jarige Itzhak de Laat. Alleen Paul Hermann wist punten te vergaren voor Duitsland, hij eindigde in de eindstrijd als zesde.

Robert Seifert had in eigen huis meer succes op de sprint, maar moest wel zijn meerdere erkennen in Van der Wart, die eerder dit jaar brons won op deze afstand bij de WK. Seifert pakte het zilver, voor de Israëliër Vladislav Bykanov.

Ter Mors domineert

Bij de vrouwen domineerde Jorien ter Mors met overwinningen op alle afstanden. De Duitse Tina Grassow schaatste naar de tweede plaats op de 1000 meter, Yara van Kerkhof complementeerde het podium. Op de sprint kon de jongste Van Kerkhof volgen in het spoor van Ter Mors. De Oostenrijkse Veronika Windisch werd derde. Achter Ter Mors legde Van Kerkhof beslag op de tweede plaats in het klassement.

Ook op de aflossing lieten de Nederlandse vrouwen, de drievoudig Europees kampioen in deze discipline, hun hielen zien aan Duitsland. Sanne van Kerkhof, Rianne de Vries, Van Kerkhof en Ter Mors reden met ruime voorsprong naar de zege. Bij de mannen ging het zeven ronden voor het einde mis door een valpartij. Daardoor eindigde de ploeg (Niels Kerstholt, Christiaan Bökkerink, Breeuwsma en Van der Wart) slechts als derde en wonnen de Duitsers.

Laatste trainingswedstrijd

Het toernooi in Dresden is de laatste trainingswedstrijd die het team van bondscoach Jeroen Otter afwerkte. Komend weekend staan tijdens de KPN Invitation Cup voor de Nederlandse shorttrackers wereldbekertickets op het spel. Ook Yoon-Gy Kwak, wereldkampioen in 2012, en tweevoudig Europees kampioen Haralds Silovs zullen bij deze internationale wedstrijd aan de start verschijnen.