Het zilver ging naar Polen in 3.01,18. Zuid-Korea eindigde met een tijd van 3.02,04 als derde. Nederland won eerder ook al de ploegenachtervolging in Salt Lake City en Calgary.

De samenstelling van het Nederlandse team was dit seizoen bij elke World Cup anders, maar Nederland won elke wedstrijd. Voor Ter Mors betekende de deelname aan de achtervolging zelfs een debuut. ”Het was een mooie rit”, concludeerde ze. ”En het was voor mijzelf mooi om deze ervaring mee te kunnen nemen.”

De opdracht voor de ploeg was simpel, vertelde Ter Mors. ”Zo hard mogelijk rijden, dat was het doel. We zouden hard starten, hard doorrijden en dan kijken hoe ver we zouden komen.”

Met die insteek kwam de damesploeg ver. Nog nooit was een team op een laaglandbaan zo snel. Of het trio Wüst, Ter Mors en Leenstra ook het ideaal is, wilde Arie Koops niet bevestigen. ”Dit was één van de mogelijke combinaties. Het KKT en de vorm van de dag op de Olympische Spelen zullen uiteindelijk de bepalende factoren worden. Maar we hebben meerdere opties.”

Door dit resultaat zal Nederland bij de Olympische Spelen in Sotsji in de eerste ronde tegen Amerika of Noorwegen rijden. Duitsland, de regerend olympisch kampioen, zal ontbreken in Sotsji. Claudia Pechstein, Monique Angermüller en Jennifer Bay klokten met 3.05,86 de negende tijd. Om in aanmerking te komen voor een olympisch ticket moest de Duitse ploeg eerste worden in Berlijn.

“Als ik kijk naar de eerste 300 meter, dan wilde ik nog iets te graag, was ik iets te gretig.” Toch moest Ter Mors toegeven dat er in feite weinig aan haar race schortte. “Het was een goede rit. Ik had met Jeroen Otter afgesproken dat ik niet volle bak zou starten, maar hard op techniek. Dat ging goed. Het verval daarna was mooi constant.”

Ter Mors had in haar rit geen tegenstandster. De Canadese Kaylin Irvine had zich vlak voor de race teruggetrokken. Hierdoor stond de Nederlandse er alleen voor. Ze liet zich er niet door van de wijs brengen. “Ik kon er zelf niets aan veranderen”, stelde ze nuchter. “Ik had natuurlijk liever tegen iemand gereden, maar je moet uiteindelijk toch zelf hard rijden.” En hard ging ze. Nog niet eerder was Ter Mors zo snel. Ze dook een seconde onder haar oude persoonlijke record.

Snelste van de dag

Net als op de 3000 meter van vrijdag had Ter Mors de snelste tijd van de dag. Winnares van de A-groep, Ireen Wüst, bleef bijna een halve seconden erboven steken. Ondanks het feit dat Ter Mors haar snelle tijden niet in de A-groep heeft kunnen rijden, is ze blij om de World Cups te rijden. “Ik geniet ervan om hier te staan.”

Ze heeft in Duitsland de mogelijkheid om haar tegenstandsters te observeren en van ze te leren, want al rijdt Ter Mors hard, ze voelt zich nog onervaren als langebaanschaatsster, zeker wanneer het om wedstrijdvoorbereiding gaat. “Ik rijd normaal zes keer op een dag. Dan probeer je juist energie te sparen, nu hoef ik maar één keer.”

Concurrenten

Inmiddels is Ter Mors onder haar tegenstandsters meer dan bekend. “Mensen weten donders goed dat ik een shorttrackster ben die ook hard op de langebaan rijdt. Sommigen vinden dat mooi, anderen zien me vooral als concurrent”, vertelde ze. “En niemand ziet graag zijn concurrent sterker worden.”

Of haar sterke tijd in Berlijn ook al wat belooft voor de Winterspelen durft Ter Mors niet te zeggen. “Ik heb nog nooit in Sotsji op de 400-meterbaan gereden, maar ik weet wel wat er mogelijk is, maar dat is ook afhankelijk van het moment”, zei ze. “Maar alles kan.”

Shorttracken

Ter Mors komt zondag nog in actie op de team pursuit. Daarna richt ze zich enkele weken op de langebaan om in goede vorm aan het KNSB Kwalificatietoernooi (KKT) te kunnen beginnen. Na het KKT stapt Ter Mors weer over op de shorttrackbaan.

Begin januari rijdt ze het KPN NK Shorttrack. Het Essent ISU EK Allround is geen optie voor haar. “Het is belangrijker om in het shorttrack meer race-ervaring op te doen zo vlak voor de Spelen. Daar is tactiek zoveel belangrijker. Dat is op de langebaan veel minder.”

De Enschedese won de schaatsmijl in een razendsnelle tijd van 1.54,88. Daarmee reed ze een nieuw baanrecord in Berlijn: het oude record stamde uit 2006 en stond met 1.55,54 op naam van Anni Friesinger.

Bovendien scherpte Ter Mors haar persoonlijk record met exact één seconde aan. De prestatie van Ter Mors was des te knapper aangezien ze zonder tegenstandster reed.

De tweede plaats was voor Jorien Voorhuis, die een tijd van 1.57,93 liet noteren. De schaatsster van Team Liga nam het in de laatste rit op tegen de Canadese Kali Christ, die zich van het brons verzekerde. Ze legde de schaatsmijl af in 1.58,29.

Vrijdag was Ter Mors al de snelste op de 3000 meter in de B-groep met een tijd van 4.02,23, waarmee ze eveneens een persoonlijk record neerzette. Ook de schaatsters in de A-groep kwamen later op de dag niet aan die tijd, want winnares Martina Sábliková klokte 4.02,25.

Krol

Bij de mannen schreef Thomas Krol eerder op zaterdagochtend de 1000 meter in de B-groep op zijn naam. De schaatser van Team beslist.nl was met 1.09,88 de snelste en bleef daarmee als enige onder de 1.10. Hij won in zijn rit van de Japanner Keiichiro Nagashima, die uiteindelijk tweede werd in een tijd van 1.10,13.

De derde plaats was voor Lennart Velema, die een tijd neerzette van 1.10,38. De twintigjarige Groninger maakte vrijdag op de 500 meter in de B-groep zijn debuut in een wereldbekerwedstrijd en werd toen zeventiende.

Krol werd vrijdag op de 1500 meter in de B-groep nog derde, achter de Pool Jan Szymanski en landgenoot Jan Blokhuijsen.

Kuipers

Mayon Kuipers won bij de vrouwen de tweede omloop op de 500 meter in de B-groep. Ze kwam in de laatste rit in actie tegen de Duitse Jennifer Plate. Kuipers klokte 38,96 en was daarmee de snelste van het deelnemersveld. Plate werd tweede in 39,16.

Vrijdag werd Kuipers in een tijd van 38,90 nog tweede op de eerste omloop in de B-groep. De winst ging toen naar de Oostenrijke Vanessa Bittner, die later vandaag in de A-groep in actie komt.

Marrit Leenstra, die haar rit won van de Chinese Shuai Qi, viel opnieuw buiten het podium. Vrijdag werd ze zesde, nu moest ze het doen met een vierde plaats in een tijd van 39,24. De derde plaats was voor de Duitse Denise Roth, die een fractie sneller was dan Leenstra: 39,21.

A-groep

Later vandaag komen Margot Boer, Thijsje Oenema en Anice Das in actie op de twee omloop van de 500 meter in de A-groep. Vervolgens is het bij de mannen de beurt aan Hein Otterspeer, Sjoerd de Vries en Michel Mulder op de 1000 meter.

Marrit Leenstra, Lotte van Beek en Ireen Wüst verschijnen daarna aan de start van de 1500 meter. De dag wordt afgesloten met de team pursuit bij de mannen.

Wel was Wüst graag de strijd aangegaan met Ter Mors om te kijken hoe de verhoudingen zouden liggen. “Het was een goede tijd. En het was een leukere strijd geweest als ze ook in de A-groep had gereden.”

Voor Wüst was de derde plek in de A-divisie een bevestiging dat ze op de goede weg richting het KNSB Kwalificatietoernooi en de Olympische Spelen zit. “Ik ben best tevreden. Vier à vijf ronden ging het goed en daarna liep het niet meer, maar ik weet dat die laatste twee rondes er wel weer bijkomen”, zei ze.

Pas vorige week had Wüst besloten in Berlijn te starten, maar ze trainde ondertussen door alsof er geen wedstrijd gepland stond. Dat ze dus wat vermoeider op het ijs stond dan normaal, was ingecalculeerd. “Ik weet dat het beter kan en ook moet.”

Auto-ongeluk

In Berlijn kreeg Wüst tijdens haar rit last van haar nek. Terwijl de TVM-rijdster de pers te woord stond, bleef ze proberen om haar nek een beetje los te maken. “Ik heb ooit een auto-ongeluk gehad”, vertelde ze. “En een whiplash. Ik denk dat het daar nog mee te maken heeft.”

Het gevolg van de pijn aan haar nek was dat ze haar hoofd niet goed omhoog kon houden. Hierdoor kon ze ook haar houding niet goed houden. “Ik ging voorover hangen, over mijn punten. En als je dat doet dan gaat het niet zo snel meer.”

Frisser

Echt druk maakt ze zich niet over de blessure. “Ik heb er dit seizoen al wel een paar keer wat last van gehad, maar dit komt wel goed, hoor.”

Sowieso toonde Wüst zich erg ontspannen en tevreden in het Berlijnse Sportforum. “Als ik straks wat gas terugneem dan ben ik frisser en ga ik weer harder. Ik ben blij met dit resultaat. Ik lig op schema.”

Sábliková

Martina Sábliková, met 4.02,25 winnares van de drie kilometer, moest na haar rit ook erkennen dat Ter Mors voor Sotsji een geduchte kandidaat voor eremetaal zou kunnen zijn. “Ik zag haar in training en ze rijdt erg goed. Ze is zeker een concurrent”, zei de Tsjechische.

Voor haar eigen race keek Sábliková echter niet naar de tijd van Ter Mors. Het enige wat voor haar van belang was, was de tijd van Wüst. “Ik wist vlak voor mijn rit welke tijd ze had gereden en dat ze in de laatste ronde wat had laten liggen. Daar reed ik op.”

Voor Sábliková breekt er, wat wedstrijden betreft, een rustige periode aan. “Ik ga nu veel trainingswedstrijden rijden”, zei ze. “Wij hebben geen kwalificatietoernooi. Ik rijd voor de Spelen alleen nog het EK.”

“Ik ben gewend om altijd mee te rijden voor het hoogst haalbare”, vertelde Ter Mors. “Het was niet wat ik graag gedaan had, maar vandaag was dit het hoogst haalbare”, zei ze over het winnen van de B-divisie.

Ze reed met 4.02,23 een nieuw persoonlijk record op de 3000 meter, maar dat deed haar weinig. “Ik ben daar niet heel erg mee bezig. Het kan waarschijnlijk ook nog wel een stuk beter. Ik was alleen bezig met mijn eigen race, met mijn techniek.”

Starten

Dat is voor Ter Mors de grootste uitdaging: het wisselen tussen langebaan en shorttrack, alhoewel de schaatsslag zelf daarbij niet het grootste probleem is. “Het moeilijkste is het starten op de langebaan”, zei ze. “En in de laatste twee ronden verloor ik wat snelheid. Met de verzuring in de benen de techniek vasthouden is dan lastig. Dat is een stukje ervaring dat ik mis.”

Afgelopen maandag nog reed ze haar laatste shorttracktraining in Thialf. Vanaf dinsdag staat ze pas op haar klapschaatsen. Dat is niet te kort, legde ze uit. “Op de Olympische Spelen zal ik elke dag moeten switchen.”

Spioneren

Op haar eerste langebaanwereldbekerwedstrijd van het seizoen draait het voor Ter Mors niet alleen om haar races, maar ook om die van haar concurrentes. Coach Jeroen Otter: “Ik ga hier straks goed kijken hoe de concurrentie zich voorbereidt. Een beetje spioneren, ja.”

Ook Ter Mors denkt nog veel te kunnen winnen door de tegenstandsters goed te observeren. “Ik ga zeker kijken wat iedereen doet. Het is toch nog wat onbekend voor mij. Normaal kom ik om acht uur de baan op en ga ik om acht uur ‘s avonds weer weg. Nu is het maar één race. Het is goed om te kijken hoe de rest dat doet.”

Ter Mors reed in 4.02,23 een persoonlijk record. Haar oude record reed ze bijna een jaar geleden en stond op 4.03,91. Ter Mors kwam al in de tweede rit in actie tegen de Russin Yevgeniya Dmitriyeva, die met 4.16,36 ver achter de Nederlandse over de streep kwam.

De Poolse Natalia Czerwonka en de Canadese Ivanie Blondin, die elkaar op de drie kilometer in rit dertien troffen, werden respectievelijk tweede en derde op respectabele afstand van Ter Mors. Czerwonka reed 4.07,34 en Blondin klokte een tijd van 4.08,19.

Ter Mors ging van start in de B-groep omdat het voor haar de eerste wereldbekerwedstrijd was dit seizoen. Ze is ook actief in het shorttrack en gaf daar bij eerdere wereldbekerwedstrijden de voorkeur aan.

1500 meter

Op de schaatsmijl bij de mannen in de B-groep grepen drie Nederlanders naast de winst. De Pool Jan Szymanski was Jan Blokhuijsen (tweede), Thomas Krol (derde) en Wouter Olde Heuvel (vierde) te snel af in een tijd van 1.46,84. Hij versloeg Olde Heuvel, die 1.47,25 reed, in de laatste rit.

Blokhuijsen en Krol troffen elkaar al in de tweede rit en eerstgenoemde bleek daarin de snelste. De TVM-rijder reed een tijd van 1.47,01. Krol eindigde ook op het podium met een tijd van 1.47,21 en was daarmee dus een fractie sneller dan Olde Heuvel.

Kuipers en Leenstra

Eerder op de dag eindigde Mayon Kuipers op de 500 meter in de B-groep als tweede. Marrit Leenstra werd zesde. Kuipers nam het in de voorlaatste rit op tegen de Zuid-Koreaanse Hyun-Yung Kim. De schaatsster van Team Liga klokte 38,90. Kim kwam niet verder dan een tijd van 39,66.

Leenstra kwam al in de tweede rit in actie tegen Tatyana Sokirko uit Kazachstan. De schaatsster van Team Corendon versloeg haar opponente (die 41.34 klokte) in een tijd van 39,17, waarmee ze uiteindelijk niet verder kwam dan de zesde plaats.

De sprintafstand werd in Berlijn gewonnen door de Oostenrijkse Vanessa Bittner. Ze reed in de zevende rit 38,78 en was daarmee dus sneller dan Kuipers. De Duitse Jennifer Plate werd derde in 38,99.

Otterspeer

Op dezelfde afstand bij de mannen zette Hein Otterspeer in Berlijn met 35,66 de derde tijd neer in de B-groep. De winst ging naar de Canadees William Dutton (35,47), voor de Pool Artur Was (35,55).

Otterspeer kwam in de derde rit in actie tegen Team beslist.nl-ploeggenoot Mark Tuitert. Laatstgenoemde eindigde met een tijd van 36,46 op de 24e plaats. Otterspeer deelt zijn derde plek met de Rus Aleksey Yesin, die in de slotrit ook 35,66 klokte.

Lennart Velema maakte in de tweede rit zijn debuut tijdens een wereldbekerwedstrijd. De twintigjarige Groninger schaatste in 36,07 naar de zeventiende plek.

A-groep

Later op vrijdag komen Jesper Hospes en Michel Mulder in de A-groep in actie op de 500 meter. Aansluitend verschijnen bij de vrouwen Anice Das, Thijsje Oenema en Margot Boer aan de start op dezelfde afstand in Berlijn.

Ireen Wüst, Linda de Vries, Jorien Voorhuis en Antoinette de Jong zullen vervolgens de 3000 meter rijden in de A-groep. Mark Tuitert en Rhian Ket gaan daarna van start op de 1500 meter.

Een belangrijke deelneemster in Berlijn is Jorien ter Mors. Zij liet de World Cups in Noord-Amerika lopen om zich via de wereldbeker shorttrack te kunnen kwalificeren voor die discipline op de Olympische Spelen. Marrit Leenstra keert terug in Berlijn nadat ze ziek geworden was bij de eerste wereldbekerwedstrijd in Calgary.

Bij de heren mogen Lennart Velema, Hein Otterspeer en Thomas Krol hun eerste Essent ISU World Cup-wedstrijd van het seizoen rijden.

De selectiecommissie van de KNSB heeft de volgende ploeg samengesteld.

Bij de dames rijden Margot Boer, Thijsje Oenema, Anice Das, Marrit Leenstra en Mayon Kuipers de 500 meter. Lotte van Beek, Ireen Wüst, Boer, Leenstra en Jorien ter Mors rijden de 1000 meter. Van Beek, Wüst, Leenstra en Ter Mors rijden ook de 1500 meter en krijgen daar gezelschap van Jorien Voorhuis. Op de drie kilometer rijden Antoinette de Jong, Linda de Vries, Wüst, Voorhuis en Ter Mors. Leenstra, Wüst en Ter Mors staan op de rol voor de ploegenachtervolging.

Op de 500 meter voor heren komen Michel Mulder, Jesper Hospes, Mark Tuitert, Lennart Velema en Hein Otterspeer op het ijs. De 1000 meter brengt Michel Mulder, Sjoerd de Vries, Otterspeer, Thomas Krol en Velema aan de start en op de schaatsmijl rijden Rhian Ket, Mark Tuitert, Jan Blokhuijsen, Wouter olde Heuvel en Krol. De vijf kilometer wordt gereden door Jorrit Bergsma, Bob de Jong, Blokhuijsen, Douwe de Vries en Rob Hadders. De team pursuit wordt gereden door Blokhuijsen, Bergsma en De Vries.

TVM-rijders Sven Kramer en Koen Verweij laten de wedstrijd schieten evenals de BrandLoyalty-rijders Stefan Groothuis, Ronald Mulder, Jan Smeekens en Kjeld Nuis. Ook de dames van Team Activia reizen niet naar de Duitse hoofdstad. Zij zijn allen op trainingskamp in het Noord-Italiaanse Collalbo.

Ook de shorttracksters zetten in Turijn een belangrijke stap richting de Olympische Spelen. Jorien ter Mors, Rianne de Vries, Sanne en Yara van Kerkhof wonnen de B-finale en verzekerden zich daarmee van de vijfde plaats.

De beste acht teams, inclusief gastland Rusland, in het klassement van het olympisch kwalificatietoernooi in Turijn en het toernooi in Kolomna volgend weekend, strijden in februari om olympische eer. “Dit geeft rust”, stelt Sanne van Kerkhof, de oudste van de twee zusjes in de ploeg. “Maar we zijn er nog niet, we moeten die focus nog even vasthouden.”

De mannenploeg is inmiddels een gerenommeerd team als het om de aflossing gaat. Daan Breeuwsma, Sjinkie Knegt, Niels Kerstholt en Freek van der Wart sloten vorig seizoen af als de nummer twee van de wereld en brachten van de laatste twee wereldkampioenschappen een bronzen en een zilveren plak mee naar huis. Het is het onderdeel waarop de Nederlandse mannen vooral inzetten. Het onderdeel waarop ze hoge ogen willen gooien in Sotsji.

Machtig mooi

Kerstholt vindt de aflossing een machtig mooi spel. ”Het gaat schuiner, er is meer actie, meer chaos en het publiek staat meer op zijn kop. Het spat er echt van af”, legt de dertigjarige shorttracker uit.

Ook Freek van der Wart geniet van het teamonderdeel. ”De aflossing is het mooiste wat er is. Je laat zien dat je als land de beste bent, baas bent in het shorttrack. Ik denk dat je in de relay alles moet beheersen. Snelheid, tactisch inzicht, behendigheid en techniek.”

Als oudste rijder van de ploeg stelt Kerstholt teamsucces boven een individuele olympische plak. ”Begrijp me niet verkeerd, natuurlijk ga ik uit mijn dak als ik een medaille win. Maar dat is een weg die ik individueel heb gelopen. En een medaille verdien je niet alleen.”

Liever zou Kerstholt, die in februari aan zijn derde Olympische Spelen begint, de route die in 2006 ingezet werd, beloond zien worden. “Toen begon het met al die broekies, die nu mannen zijn”, kijkt Kerstholt terug.

Hoger niveau

De zesvoudig nationaal kampioen is ervan overtuigd dan de andere rijders van hem een betere schaatser hebben gemaakt. Een brede groep met sterke en snelle schaatsers betekent trainen op een hoger niveau en druk van onderaf. Op de kleine ijspiste heb je elkaar nodig om een sterkere shorttracker te worden.

“Je bent al jaren met elkaar naar iets aan het toewerken. De weg is heel mooi, maar het wordt nog mooier als je dat kan bekronen”, legt Kerstholt uit. “Het is meer dan de vier jongens die hier op het ijs staan. Koen en Chris (Hakkenberg en Bökkerink, red.) lopen hier rond, Jeroen (Sonneveld, red.) zit thuis. Dat zijn hele goede krachten binnen ons team, die het niveau omhoog halen. Van iedereen kan je wat leren.”

Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Toch lijkt de aflossing voor de Nederlandse shorttrackers de kortste weg naar een medaille.

“We gaan voor goud in Sotsji. Daar zijn we op gefocust”, stelt Van der Wart. “Als ik ‘s nachts in mijn bed lig, dan droom ik niet van brons. Maar als we alles eruit hebben gehaald en we worden geklopt door een team, of twee teams, dan heb ik daar vier dagen later misschien vrede mee.”

Leenstra noteerde in het negende paar 1.15,38, terwijl Wüst een rit later 1.15,42 klokte. De TVM-kopvrouw miste zo de kans om Christine Aaftink te evenaren, de recordhoudster wat betreft het aantal Nederlandse afstandstitels met twaalf. Door de tijd van Leenstra zijn dit weekend bij de dames alle kampioenschapsrecords verbroken.

Leenstra’s ploeggenote bij Corendon Lotte van Beek pakte haar tweede medaille van het weekend door in een tijd van 1.15,49 het brons te winnen. Margot Boer kwam net tekort voor het podium (1.15,55), maar mag wel naar de World Cups in Calgary en Salt Lake City.

Jorien ter Mors eindigde als vijfde in een persoonlijk record van 1.15,89, maar de shorttrackster zal niet naar Noord-Amerika afreizen voor de wereldbekers op de langebaan.

Daardoor zal de nummer zes, Manon Kamminga, normaal gesproken haar ticket overnemen. De 21-jarige wereldtopper op inline-skater reed een pr van 1.16,59 en bleef daarmee de nummer zeven Laurine van Riessen (1.16,70) net voor.

Wüst noteerde 4.02,77, waar Ter Mors 4.04,07 klokte. Het betekende voor de Brabantse haar elfde Nederlandse afstandstitel in totaal, net zoveel als Marianne Timmer en één minder dan recordhoudster Christine Aaftink. Op vrijdag had Ter Mors nog de 1500 meter gewonnen en werd Wüst derde.

De winnende tijd betekende bovendien een kampioenschapsrecord en de zesde tijd ooit gereden in Thialf.

Het brons ging naar Antoinette de Jong, die met een persoonlijke toptijd van 4.05,07 een Nederlands record voor junioren neerzette. Vorig jaar was de schaatsster van Jong Oranje daarmee kampioen geworden, nu leverde het haar de derde plek op.

Yvonne Nauta verraste met een dik persoonlijk record van 4.05,83 en mag zich door haar vierde plaats opmaken voor de Essent World Cups in Calgary en Salt Lake City. Daar zal ze Liga-ploeggenote Jorien Voorhuis treffen, want zij werd in 4.06,10 vijfde.

Valkenburg

Titelverdedigster Diane Valkenburg kon zich niet revancheren voor haar vijftiende plek op de 1500 meter van vrijdag. Met 4.08,01 eindigde ze als achtste en greep ze voor de tweede dag op rij naast een plaats in de wereldbekers in Noord-Amerika. Linda de Vries (4.07,53) werd zesde en omdat Ter Mors niet zal rijden in Calgary en Salt Lake, mag de TVM-rijdster normaal gesproken mee in het vliegtuig. Marije Joling, vorig jaar vierde, ontbrak door ziekte.

Pien Keulstra, twee jaar geleden Nederlands kampioene op de drie kilometer, kende een geslaagde rentree na een seizoen met heel weinig competitie. De schaatsster van Team Activia werd met 4.11,24 elfde. In 2011 had ze met haar persoonlijk record van 4.09,75 de titel gepakt.

Het ging net als vrijdag erg hard op de eerste afstand van de tweede dag van de KPN NK. Zes van de twintig dames verbeterden hun persoonlijk record en negen schaatssters doken onder de 4.10. Vorig jaar lukte dat alleen de top zes.