Voor vertrek naar Sjanghai vertelde Ter Mors over de moeizame zomer die ze doormaakte. Na het overlijden van haar vader afgelopen mei, belandde ze in een emotionele rollercoaster. Daar waar ze, na het ziekteproces van haar vader, had verwacht dat er meer rust zou komen, kwam Ter Mors in een vacuüm terecht. Een emotionele worsteling, zo zei ook coach Jeroen Otter. “De puzzelstukjes liggen nog wat scheef”, vertelde Ter Mors, die geen idee had in welke vorm ze zou steken, op Schiphol. “Dat heeft tijd nodig.”

Toch leken die puzzelstukjes zaterdag in haar eerste wereldbekerfinale in elkaar te vallen. Ter Mors bewaarde haar geduld op het moment dat de snelheid in de race kwam. “Het ging best hard en op dat moment zat ik vrij ver achterin. Het was afwachten en kijken of er rijders dood gaan of fouten maken. Dat gebeurde en ik kon passeren”, analyseert Ter Mors haar race.

Bevestiging

“Zoals de situatie nu is, ben ik superblij met brons. Het is een bevestiging dat ik op de goede weg zit. Het geeft me extra steun.” De ene dag is het voor Ter Mors makkelijker om alleen met schaatsen bezig te zijn dan de andere. “Mentaal heb ik mijn ups en downs. Vandaag stond ik beter op dan gisteren. De stukjes vallen nog niet altijd goed. Er moet meer rust komen, ook in mijn schaatstechniek.”

De olympische kwalificatie die Ter Mors met het brons op de 1500 meter verdiende is belangrijk voor de Twentse. Haar verlanglijstje voor de Olympische Spelen in Sotsji bestaat uit zeven afstanden, bovendien in twee disciplines. Naast de shorttrackafstanden richt ze zich op de 1500, 3000 meter en de ploegenachtervolging op de langebaan. “Eén vinkje gezet”, stelde Ter Mors tevreden vast. “Weer een stapje dichterbij. Hoe eerder je zo’n kwalificatie binnen hebt, hoe meer rust dat geeft.”

Vertrouwen in ploeg

Zondag komt ze alleen in actie op de aflossing. Met de pas twintigjarige Lara van Ruijven en 22-jarige Rianne de Vries in de ploeg reden de Nederlandse vrouwen vrijdag naar de top acht en dat betekent, penalty’s uitgezonderd, dat de ploeg minimaal in de B-finale in actie komt.

“Je pakt weer drie ritten ervaring mee. Dat hebben we nodig. We moeten hiervan leren en dat gebruiken bij het olympisch kwalificatietoernooi”, legt Ter Mors, die vertrouwen heeft in haar team, uit. Voor olympische kwalficatie is in november een klassering bij de beste acht noodzakelijk. “De meiden schaatsen hard. De snelheid zit er goed in. We schaatsen beter dan vorig seizoen.”

Daarmee greep ze de eerste kans om te scoren direct aan. Een groot contrast met vorig seizoen, waarin ze bij zes wereldbekers steeds net naast het eremetaal greep.

In de finale werd de Nederlandse in eerste instantie naar de achterkant van het peloton verwezen. De drie Zuid-Koreaanse vrouwen namen het initiatief, maar Europees kampioene Arianna Fontana probeerde het Aziatische treintje te verstoren. In het gevecht vond Ter Mors een gaatje en schoof behendig naar plaats drie.

De winst ging naar de Zuid-Koreaanse Suk-Hee Shim, vorig seizoen ongenaakbaar op deze afstand, en het zilver was voor haar landgenote Alang Kim. Ter Mors gleed daarachter met gebalde vuist over de streep.

Vormbehoud Sotsji

Met haar derde plaats is Ter Mors de eerste shorttracker die haar nominatie weet om te zetten in kwalificatie, volgens de eisen van sportkoepel NOC*NSF. Daarmee is de Enschedese een stap dichterbij Sotsji. Voor een definitieve startplek op deze afstand bij de Olympische Spelen in februari is Ter Mors nog wel afhankelijk van het oordeel van de Selectiecommissie Shorttrack van de KNSB.

Niels Kerstholt vocht zich op dezelfde afstand in de halve finale een weg naar voren. Hij wilde buitenom bij wereldkampioen Sin Da Woon, kwam in contact met de Zuid-Koreaan en schoof de kussens in. De jury bestrafte de actie van de dertigjarige Utrechter met een penalty, waardoor Kerstholt slechts als negentiende eindigde. De zesvoudig Nederlands kampioen komt later vandaag nog in actie op de 500 meter.

Overwinning Noh

In de finale bij de mannen staken de Zuid-Koreanen Charles Hamelin in het pak. Daardoor was het maximaal haalbare voor de Canadees het zilver. Jinkyu Noh won, het brons ging naar de tot Rus genaturaliseerde shorttracklegende Victor An.

De vrouwenploeg, met Jorien ter Mors, Yara van Kerkhof, Lara van Ruijven en Rianne de Vries, schaatsten naar de tweede plaats achter Japan. Het is de eerste keer dat de ploeg in deze samenstelling in actie kwam.

Niels Kerstholt, Freek van der Wart, Daan Breeuwsma en Jeroen Sonneveld grepen de winst in hun voorronde. De Italianen behaalden verrassend de tweede plaats en hielden daarmee de Britse ploeg uit de halve eindstrijd.

Nicola Rodigari maakte onderdeel uit van het Italiaanse viertal, dat elfde staat op de wereldranglijst. De vijfvoudig Europees kampioen maakt dit weekeinde zijn comeback.

Eerder op vrijdag wist Niels Kerstholt al door te dringen naar het hoofdtoernooi op de 1000 meter. Voor het eerst in haar carrière lukte ook Rianne de Vries dat bij een wereldbekerwedstrijd.

De Vries werd in de derde voorronde gehinderd door de Japanse Yui Sakai en kwam daardoor ten val. De jury deelde een penalty uit aan de Japanse en voegde de 22-jarige Nederlandse toe aan de volgende ronde. In de vijf eerdere wereldbekers die De Vries schaatste, wist ze nog nooit een plek af te dwingen in het hoofdtoernooi.

Niels Kerstholt kwam sterk voor de dag. De 30-jarige Utrechter wist alle drie zijn races winnend af te sluiten en schaarde zich zo vrij eenvoudig bij de beste zestien. De andere Nederlandse mannen sneuvelden in de voorrondes. Freek van der Wart kwam in zijn race, tegen onder meer wereldkampioen Da Woon Sin, in de laatste ronde ten val. Daan Breeuwsma was al in de eerste voorronde onderuit gegaan.

Van Kerkhof en Ter Mors

Bij de vrouwen liep Yara van Kerkhof tegen een penalty aan, wegens het dwarszitten van voormalig Europees kampioene Katerina Novotna. Jorien ter Mors moest het afleggen tegen wereldkampioene Meng Wang en de Japanse Ayuko Ito. Ze leek op weg naar de kwartfinales, maar verloor in de laatste meters haar kwalificerende positie.

Kerstholt heeft zondag op deze afstand de mogelijkheid om zijn olympische nominatie voor Sotsji om te zetten in een kwalificatie. Met een twaalfde plaats zou Kerstholt voldoen aan de nationale regels van sportkoepel NOC*NSF. De Vries, die nog geen nominatie op zak heeft, kan een directe kwalificatie afdwingen door de A- of B-finale te bereiken.

Ter Mors schaatste overtuigend naar de winst en hield daarbij de Amerikaanse Emily Scott, die onlangs bijna 50.000 dollar via crowdfunding bij elkaar verzamelde om haar route naar Sotsji te financieren, en voormalig wereldkampioene Jianrou Li achter zich.

Bij de mannen legde Jeroen Sonneveld in de eerste ronde beslag op de tweede plaats, achter de tot Rus genationaliseerde Koreaan Viktor An. Niels Kerstholt werd in de laatste rondes voorbij gestreefd door de Zuid-Koreaan Jinkyu Noh, maar had voldoende aan een tweede plaats voor de volgende ronde.

Hakkenberg terug

Koen Hakkenberg verzekerde zich op de langste afstand met een derde plaats van de kwartfinales. De 23-jarige shorttracker uit de opleidingsploeg is na drie jaar weer terug in de wereldbekers. Begin 2011 brak Hakkenberg voor de tweede keer in twee jaar tijd dezelfde enkel. Het kostte hem ruim 2,5 jaar om terug te keren op het hoogste niveau.

Lara van Ruijven en Rianne de Vries wisten niet door de voorrondes te komen. Zij zijn klaar op deze afstand, omdat er dit seizoen geen herkansingen worden verreden. Zaterdag worden de finalerondes van de 1500 meter verreden.

“Het schaatsgevoel is nog niet wat het moet zijn, ik moet nog te veel werken voor mijn snelheid”, blikt Ter Mors aan de vooravond van het nieuwe shorttrackseizoen vooruit.

Afgelopen week reisde ze met de Nederlandse ploeg af naar Azië waar komend weekeinde de eerste wereldbekerwedstrijden worden verreden.

“De puzzelstukjes liggen nog niet allemaal op de goede plek. Dat komt door meerdere factoren. Niet alleen het schaatsen moet kloppen, ook in mijn hoofd moet het allemaal kloppen.”

Ter Mors kreeg afgelopen mei tijdens een trainingskamp van de shorttrackploeg te horen dat haar vader, die haar eind vorig jaar nog Nederlands kampioen allround zag worden, na een lang ziekbed was overleden.

“Dat speelt op dit moment nog wel heel erg mee”, bekent Ter Mors eerlijk. “Daarom gaat het nu nog niet zoals ik zou willen. Mijn emoties spelen een grote rol in mijn trainingen en dat is een beperkende factor. Dat gaat gewoon niet. Ik merk dat ik sneller prikkelbaar ben, sneller geïrriteerd, sneller negatief. Waar ik juist het positieve zou moeten benadrukken.”

Middenweg

Na het overlijden van haar vader keerde Ter Mors terug uit het trainingskamp, maar na een week was de schaatsster al weer teruggekeerd bij de rest van de ploeg in Frankrijk. “Ik besloot terug te gaan omdat de zomer voor ons zo kort is… Ik kan niet zeggen: ik kom een maand niet op mijn werk. Zo’n trainingsachterstand kan ik me niet permitteren in een olympisch jaar.”

“Natuurlijk zou ik die rust misschien wel nodig moeten hebben om alles te verwerken. Maar ik moet wikken en wegen. Ik kan wel zeggen dat ik een weekje langer wegblijf, maar dat is een week niet trainen en dat merk ik later weer. Ik moet een middenweg vinden.”

“Ik heb wel met Jeroen (Otter, bondscoach, red.) gesproken over of ik niet meer tijd voor het rouwproces had moeten nemen. Maar, dat los je toch niet in een week extra op. Dit zal het hele jaar meespelen. Nee, het is geen belemmering, ik moet er gewoon een schakel aan geven. Dat dit me op een positieve manier kan helpen. Maar dat lukt niet van de ene op de andere dag.”

Naast het verlies van haar vader heeft ze ook zorgen om haar zus die kampt met een zware spierziekte die uiteindelijk fataal zal zijn. “Ze heeft onlangs helaas een stapje terug moeten doen, dat speelt ook mee. Maar goed, dat weet ik mijn hele leven al, dat is niet anders. Het is nu alleen zo’n periode, met het overlijden van mijn vader, dat het even niet leuk is.”

Inspiratie

Ter Mors begint het verdriet ook als bron van inspiratie te zien. “Ik denk echt dat ik die knop kan omzetten. Dat ik het positief kan gebruiken. Dat is onderdeel van het rouwproces. Eerst denk je aan de negatieve dingen, later komen de positieve dingen.”

De belabberde zomer van 2013 hoeft volgens haar dan ook niet een doorslaggevende factor te zijn in haar olympische seizoen. “Als ik kijk naar de zomer van 2012, die was ook belabberd door een enkelblessure. Hele zomer niet op het ijs gestaan. En dat is uiteindelijk ook een heel mooi seizoen geworden. Dus misschien: hoe slechter de zomer, hoe beter de winter.”

Het past bij haar. Toch moet het allemaal even wijken. De 23-jarige Twentse heeft deze winter genoeg aan haar schaatsuitdagingen: olympisch eremetaal bij het langebaan- én shorttrackschaatsen.

De weken na het schaatsseizoen zijn eigenlijk het enige moment waarop Ter Mors tijd heeft voor andere dingen. Het liefste pakt ze op een winderige dag de boot naar Terschelling om uit te waaien op het strand. Dat je in april vaak een winterjas, muts en handschoenen nodig hebt, deert de Twentse niet.

Het gevecht met de elementen, met de wind. Daar komt ze voor. Vlieger de lucht in en meespringen. “Daar heb je veel kracht voor nodig, je voelt hem aardig trekken. Aan het einde van de dag kan ik goed verzuurd zijn.”

Kitesurfen trekt Ter Mors ook, net als bergbeklimmen. “Ik hou van wat extremer, een beetje uitdaging. Je grenzen opzoeken. Uiteindelijk kun je niet shorttracken als je niet van een beetje extreem houdt”, aldus Ter Mors. “Bij shorttrack wil je ook steeds je grenzen verleggen: hoe plat kan ik de bocht door?”

Het surfen achter een kite wil ze zeker een keer proberen. “Maar waarschijnlijk pas na mijn carrière. Of na Sotsji, wie weet”, aldus Ter Mors. “Je kan best hard terecht komen op het water. In de aanloop naar de Spelen ga je niet dat soort rare dingen proberen.”

Genieten van het nu

Dat soort risico’s vermijdt Ter Mors niet alleen in een olympisch jaar. Eigenlijk heeft ze dat haar heleschaatscarrière gedaan. Toch kijkt ze, na het overlijden van haar vader afgelopen mei, op een andere manier tegen dit soort dingen aan. “Door de situatie met mijn vader ben ik er anders over gaan denken. Ik wil genieten van wat er nu is. Misschien kan het straks niet meer en dan heb ik het toch maar mooi gedaan.”

Zo staat het vast dat Ter Mors na het seizoen de sneeuw in gaat. “Na Sotsji wordt er sowieso gesnowboard”, stelt ze. “Ik heb het nog nooit gedaan. Het lijkt me mooi.”

Ontspanning levert een grote bijdrage aan de inspanningen die Ter Mors levert in de trainingen. Uiteindelijk is rust misschien wel het belangrijkste, vindt ze. “Even niet moeten wat je elke dag moet en je gedachten los laten. Het hoeft even minder serieus te zijn. Dat is wel nodig, anders kom je in een sleur en is het moeilijker om je te focussen.”

Beter herstellen

Die ontspanning zoekt Ter Mors tussen de trainingen door in een boek, het kijken van een filmpje of gewoon even niets doen. “Als ik moe ben, dan doe ik letterlijk niets. Soms ga ik naar de sauna om beter te herstellen. De rustdag tussendoor heb je echt nodig. Uiteindelijk doe ik dan vrij weinig.”

Veel tijd is er niet tussen de trainingen door. De shorttrackers van bondscoach Jeroen Otter zijn zes dagen per week van acht tot twaalf uur en van twee tot zes uur op de ijsbaan te vinden of buiten Thialf voor andere trainingen.

Tussendoor heeft Ter Mors ook aandacht voor haar materiaal. Haar schaatsen moeten in optima forma zijn. De Nederlands kampioene shorttrack en allround bemoeit zich zelf met de ronding en kromming van haar ijzers. Ze heeft een mal voor de slijpmachine met haar ideale ronding, maar slijpt haar schaatsen met de hand bij. “Afgelopen jaar liepen mijn messen gewoon niet in Sotsji. Dan moet je nét een andere ronding hebben.”

Reservemessen

Mocht het weer dat type ijs zijn in de olympische shorttrackhal, dan is Ter Mors voorbereid. Een derde paar reservemessen sleep ze al in de aangepaste ronding, waarop ze afgelopen jaar in Sotsji schaatste. “Mocht het ijs niet bevallen, dan heb ik een set klaar liggen.” Ook het buigen van haar schaatsen doet Ter Mors geregeld zelf. Bij wedstrijden laat ze het meestal over aan materiaalman Wim de Deyne. “Dan is het fijn als iemand anders het doet. Soms ben je te moe en heb je de energie en aandacht er niet voor. Het moet wel goed.”

Door haar successen de afgelopen winter op de langebaan, heeft Ter Mors haar plannen voor Sotsji bijgesteld. Naast het shorttrack wil de Enschedese ook excelleren op de 1500 meter, 3 kilometer en op de ploegenachtervolging.

Wijzigingen in haar programma aanbrengen vindt Ter Mors niet nodig. Ze is deze winter niet vaker op de 400-meterbaan te vinden. “Ik zal één of twee keer in de week op de langebaan schaatsen. Het ligt er een beetje aan hoe het uitkomt en tijdens reisweken voor het shorttrack wordt het sowieso lastig. Tot Sotsji zullen het niet meer dan veertig trainingen zijn.”

Zaterdag schaatste ze bij de International Invitation Cup op prachtige wijze naar de zege op de 1500 meter. Met een spectaculaire inhaalactie reed ze om al haar concurrentes heen en trok zo overtuigend de winst naar zich toe. Zondag moest ze genoegen nemen met een tweede en derde plaats.

“Het kan nog veel beter”, constateerde ze. “Mijn techniek klopt zeker nog niet, maar we hebben nog een aantal weken de tijd. Een aantal maanden eigenlijk. Als sporter ben je altijd kritisch, ook als het goed gaat. Het kan altijd beter.”

Voor Ter Mors is het moeilijk in te schatten op welk niveau ze op dit moment staat. “Ik heb zo’n ander traject gedraaid deze zomer”, zegt de 23-jarig shorttrackster, die daarmee doelt op moeilijke familieomstandigheden. Haar vader overleed eerder dit jaar. “Het is anders trainen dan je gewend bent. Het kost je ook energie en dat neem je mee.”

“Het zal deze winter sowieso wel een aantal keren naar boven komen”, verwacht Ter Mors, die de passie voor het schaatsen deelde met haar vader. “Ook bij sommige wedstrijden.”

In Heerenveen greep ze, na het goud op de 500 meter, ook de zege op de 1000 meter. Jorien ter Mors moest op die afstand genoegen nemen met het zilver en eindigde als tweede in het klassement.

De Twentse pakte al vroeg in de race de leiding, maar werd voorbijgestoken door Christie. Door het contact tussen beide rijders belandde Ter Mors achterin het peloton.

De Nederlandse wist zich nog naar de derde plaats te werken ten koste van Charlotte Gilmartin. Met haar derde plaats kwam ze tekort voor de eindzege, die ging voor het tweede jaar naar Christie. De Hongaarse Bernadett Heidum legde met de tweede plaats op de 1000 meter beslag op het brons.

Yara van Kerkhof werd derde in de B-finale en zevende in het afstandsklassement. Daarmee was ze de tweede Nederlandse vrouw op de 1000 meter en verzekerde ze zich, samen met Ter Mors, van een startbewijs op deze afstand voor de eerste wereldbeker in Sjanghai eind september.

Sanne van Kerkhof eindigde in het klassement als zesde. Rianne de Vries werd tiende.