Een belangrijke deelneemster in Berlijn is Jorien ter Mors. Zij liet de World Cups in Noord-Amerika lopen om zich via de wereldbeker shorttrack te kunnen kwalificeren voor die discipline op de Olympische Spelen. Marrit Leenstra keert terug in Berlijn nadat ze ziek geworden was bij de eerste wereldbekerwedstrijd in Calgary.

Bij de heren mogen Lennart Velema, Hein Otterspeer en Thomas Krol hun eerste Essent ISU World Cup-wedstrijd van het seizoen rijden.

De selectiecommissie van de KNSB heeft de volgende ploeg samengesteld.

Bij de dames rijden Margot Boer, Thijsje Oenema, Anice Das, Marrit Leenstra en Mayon Kuipers de 500 meter. Lotte van Beek, Ireen Wüst, Boer, Leenstra en Jorien ter Mors rijden de 1000 meter. Van Beek, Wüst, Leenstra en Ter Mors rijden ook de 1500 meter en krijgen daar gezelschap van Jorien Voorhuis. Op de drie kilometer rijden Antoinette de Jong, Linda de Vries, Wüst, Voorhuis en Ter Mors. Leenstra, Wüst en Ter Mors staan op de rol voor de ploegenachtervolging.

Op de 500 meter voor heren komen Michel Mulder, Jesper Hospes, Mark Tuitert, Lennart Velema en Hein Otterspeer op het ijs. De 1000 meter brengt Michel Mulder, Sjoerd de Vries, Otterspeer, Thomas Krol en Velema aan de start en op de schaatsmijl rijden Rhian Ket, Mark Tuitert, Jan Blokhuijsen, Wouter olde Heuvel en Krol. De vijf kilometer wordt gereden door Jorrit Bergsma, Bob de Jong, Blokhuijsen, Douwe de Vries en Rob Hadders. De team pursuit wordt gereden door Blokhuijsen, Bergsma en De Vries.

TVM-rijders Sven Kramer en Koen Verweij laten de wedstrijd schieten evenals de BrandLoyalty-rijders Stefan Groothuis, Ronald Mulder, Jan Smeekens en Kjeld Nuis. Ook de dames van Team Activia reizen niet naar de Duitse hoofdstad. Zij zijn allen op trainingskamp in het Noord-Italiaanse Collalbo.

Ook de shorttracksters zetten in Turijn een belangrijke stap richting de Olympische Spelen. Jorien ter Mors, Rianne de Vries, Sanne en Yara van Kerkhof wonnen de B-finale en verzekerden zich daarmee van de vijfde plaats.

De beste acht teams, inclusief gastland Rusland, in het klassement van het olympisch kwalificatietoernooi in Turijn en het toernooi in Kolomna volgend weekend, strijden in februari om olympische eer. “Dit geeft rust”, stelt Sanne van Kerkhof, de oudste van de twee zusjes in de ploeg. “Maar we zijn er nog niet, we moeten die focus nog even vasthouden.”

De mannenploeg is inmiddels een gerenommeerd team als het om de aflossing gaat. Daan Breeuwsma, Sjinkie Knegt, Niels Kerstholt en Freek van der Wart sloten vorig seizoen af als de nummer twee van de wereld en brachten van de laatste twee wereldkampioenschappen een bronzen en een zilveren plak mee naar huis. Het is het onderdeel waarop de Nederlandse mannen vooral inzetten. Het onderdeel waarop ze hoge ogen willen gooien in Sotsji.

Machtig mooi

Kerstholt vindt de aflossing een machtig mooi spel. ”Het gaat schuiner, er is meer actie, meer chaos en het publiek staat meer op zijn kop. Het spat er echt van af”, legt de dertigjarige shorttracker uit.

Ook Freek van der Wart geniet van het teamonderdeel. ”De aflossing is het mooiste wat er is. Je laat zien dat je als land de beste bent, baas bent in het shorttrack. Ik denk dat je in de relay alles moet beheersen. Snelheid, tactisch inzicht, behendigheid en techniek.”

Als oudste rijder van de ploeg stelt Kerstholt teamsucces boven een individuele olympische plak. ”Begrijp me niet verkeerd, natuurlijk ga ik uit mijn dak als ik een medaille win. Maar dat is een weg die ik individueel heb gelopen. En een medaille verdien je niet alleen.”

Liever zou Kerstholt, die in februari aan zijn derde Olympische Spelen begint, de route die in 2006 ingezet werd, beloond zien worden. “Toen begon het met al die broekies, die nu mannen zijn”, kijkt Kerstholt terug.

Hoger niveau

De zesvoudig nationaal kampioen is ervan overtuigd dan de andere rijders van hem een betere schaatser hebben gemaakt. Een brede groep met sterke en snelle schaatsers betekent trainen op een hoger niveau en druk van onderaf. Op de kleine ijspiste heb je elkaar nodig om een sterkere shorttracker te worden.

“Je bent al jaren met elkaar naar iets aan het toewerken. De weg is heel mooi, maar het wordt nog mooier als je dat kan bekronen”, legt Kerstholt uit. “Het is meer dan de vier jongens die hier op het ijs staan. Koen en Chris (Hakkenberg en Bökkerink, red.) lopen hier rond, Jeroen (Sonneveld, red.) zit thuis. Dat zijn hele goede krachten binnen ons team, die het niveau omhoog halen. Van iedereen kan je wat leren.”

Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Toch lijkt de aflossing voor de Nederlandse shorttrackers de kortste weg naar een medaille.

“We gaan voor goud in Sotsji. Daar zijn we op gefocust”, stelt Van der Wart. “Als ik ‘s nachts in mijn bed lig, dan droom ik niet van brons. Maar als we alles eruit hebben gehaald en we worden geklopt door een team, of twee teams, dan heb ik daar vier dagen later misschien vrede mee.”

Leenstra noteerde in het negende paar 1.15,38, terwijl Wüst een rit later 1.15,42 klokte. De TVM-kopvrouw miste zo de kans om Christine Aaftink te evenaren, de recordhoudster wat betreft het aantal Nederlandse afstandstitels met twaalf. Door de tijd van Leenstra zijn dit weekend bij de dames alle kampioenschapsrecords verbroken.

Leenstra’s ploeggenote bij Corendon Lotte van Beek pakte haar tweede medaille van het weekend door in een tijd van 1.15,49 het brons te winnen. Margot Boer kwam net tekort voor het podium (1.15,55), maar mag wel naar de World Cups in Calgary en Salt Lake City.

Jorien ter Mors eindigde als vijfde in een persoonlijk record van 1.15,89, maar de shorttrackster zal niet naar Noord-Amerika afreizen voor de wereldbekers op de langebaan.

Daardoor zal de nummer zes, Manon Kamminga, normaal gesproken haar ticket overnemen. De 21-jarige wereldtopper op inline-skater reed een pr van 1.16,59 en bleef daarmee de nummer zeven Laurine van Riessen (1.16,70) net voor.

Wüst noteerde 4.02,77, waar Ter Mors 4.04,07 klokte. Het betekende voor de Brabantse haar elfde Nederlandse afstandstitel in totaal, net zoveel als Marianne Timmer en één minder dan recordhoudster Christine Aaftink. Op vrijdag had Ter Mors nog de 1500 meter gewonnen en werd Wüst derde.

De winnende tijd betekende bovendien een kampioenschapsrecord en de zesde tijd ooit gereden in Thialf.

Het brons ging naar Antoinette de Jong, die met een persoonlijke toptijd van 4.05,07 een Nederlands record voor junioren neerzette. Vorig jaar was de schaatsster van Jong Oranje daarmee kampioen geworden, nu leverde het haar de derde plek op.

Yvonne Nauta verraste met een dik persoonlijk record van 4.05,83 en mag zich door haar vierde plaats opmaken voor de Essent World Cups in Calgary en Salt Lake City. Daar zal ze Liga-ploeggenote Jorien Voorhuis treffen, want zij werd in 4.06,10 vijfde.

Valkenburg

Titelverdedigster Diane Valkenburg kon zich niet revancheren voor haar vijftiende plek op de 1500 meter van vrijdag. Met 4.08,01 eindigde ze als achtste en greep ze voor de tweede dag op rij naast een plaats in de wereldbekers in Noord-Amerika. Linda de Vries (4.07,53) werd zesde en omdat Ter Mors niet zal rijden in Calgary en Salt Lake, mag de TVM-rijdster normaal gesproken mee in het vliegtuig. Marije Joling, vorig jaar vierde, ontbrak door ziekte.

Pien Keulstra, twee jaar geleden Nederlands kampioene op de drie kilometer, kende een geslaagde rentree na een seizoen met heel weinig competitie. De schaatsster van Team Activia werd met 4.11,24 elfde. In 2011 had ze met haar persoonlijk record van 4.09,75 de titel gepakt.

Het ging net als vrijdag erg hard op de eerste afstand van de tweede dag van de KPN NK. Zes van de twintig dames verbeterden hun persoonlijk record en negen schaatssters doken onder de 4.10. Vorig jaar lukte dat alleen de top zes.

Voor Ter Mors, van origine shorttrackster, is het schaatsseizoen al enige tijd onderweg. Samen metbondscoach Jeroen Otter en de rest van de shorttrackselectie werkte ze al twee wereldbekerwedstrijden af in Azië, waar ze op de 500, 1000 en 1500 meter shorttrack kwalificatie voor de Winterspelen van Sotsji wist veilig te stellen.

“Na die wereldbekerwedstrijden stond ik er vooral mentaal beter voor”, refereert Ter Mors aan haarbewogen zomer waarin ze na een lang ziektebed haar vader verloor. “Ik heb daar weer meer plezier, meer ontspanning en vooral meer rust in mijn hoofd gevonden. Dankzij die wedstrijden in Azië kwam het zelfvertrouwen weer bij me terug. Maar nogmaals, vooral ook de rust.”

Gevoel

De kersverse Nederlands kampioene op de schaatsmijl is nu een kleine drie weken terug in Nederland en is pas sindsdien met de langebaan bezig. “En niet eens elke dag. De afgelopen week heb ik in totaal vier keer op de langebaan gestaan. Maar ik train natuurlijk wel.”

“En in normale weken train ik ook altijd wel twee keer in de week op de langebaan. Hoewel dat eigenlijk alleen voor het gevoel is. Ik haal mijn kracht uit het shorttrack.”

Wat dit voor de rest van het weekeinde betekent, durft Ter Mors nog niet te zeggen. “Zaterdag is het weer een hele andere afstand”, aldus Ter Mors, die zich voor Sotsji hoopt te plaatsen op zeven afstanden (1500m, 3000m, ploegenachtervolging op de langebaan en 500m, 1000m, 1500m en relay bij het shorttrack.

“We zien wel wat er dan gaat gebeuren. Maar ik zal ook zeker proberen dan te winnen”, doelt ze op de drie kilometer. Ter Mors weigert echter al te veel waarde te hechten aan haar winst op de 1500 meter. “Het is nu oktober en laten we wel wezen. De echte prijzen worden pas in februari verdeeld.”

Ter Mors snelde in Thialf naar een tijd van 1.55,88 en bleef Lotte van Beek en Ireen Wüst voor. Otter, bondscoach van de Nederlandse shorttrackers, was verrast over de snelle tijd van zijn pupil. ”Voorafgaand aan de wedstrijd dachten we dat de winnende tijd rond de 1,58 zou zijn. Zelf dacht ik aan een 1,56, maar ik zat er dus naast”, aldus Otter.

De aandacht van Ter Mors ligt nog steeds bij het shorttracken en ze had zich niet speciaal voorbereid op de KPN NK Afstanden. ”Ik heb haar deze week een keer zien trainen op de langebaan en in totaal heeft ze deze week zes getraind. Dertig minuten op het shorttracken en dertig minuten op het langebaanschaatsen. Het klinkt lullig, maar zo gaat het.”

Otter denkt dat zijn pupil de komende dagen nog meer medailles in de wacht kan slepen. De 1000 en 1500 meter zijn haar afstanden. ”Ook op de drie kilometer kan ze uit de voeten en die ligt haar technisch gezien beter. Bij de start valt de meeste winst te halen voor Jorien. Natuurlijk kan het nog beter. Dan moet ze meer op snelheid gaan trainen.”

Ingrediënten

Otter weet dat het een redelijk unieke prestatie is dat een shorttrackster de overstap naar de langebaan er zo makkelijk doet uitzien. “Zij maakt het makkelijk. Maar de ingrediënten zijn heel simpel: ze traint hard en wil zich elke dag verbeteren.”Ter Mors plaatste zich met haar Nederlandse titel ook voor de Essent ISU World Cups in Calgary en Salt Lake City, maar dan zal ze in Turijn en Kolomna zijn voor World Cups shorttrack. “Dat was nooitin frage“, stelt Otter. De coach zegt dat zijn pupil wel aanwezig zal zijn bij de vierde Essent World Cup langebaan, in Berlijn.

Achter haar reed Lotte van Beek, ook in een persoonlijk record, naar de zilveren medaille in een tijd van 1.56,11. Opvallende derde was Ireen Wüst. De titelverdedigster reed 1.56,37 en gaf daarmee bijna een halve seconde toe op Ter Mors.Marrit Leenstra werd in 1.56,83 vierde en Jorien Voorhuis tekende met 1.58,67 voor de vijfde plek. Beide rijdsters hebben daarmee in principe een ticket voor de eerste Essent ISU World Cups binnen.

Over de races met haar teamgenotes op de aflossing was de 23-jarige kopvrouw zondag zeer te spreken. Het team scherpte in de halve finales het Nederlands record aan en won vervolgens de B-finale. “De snelheid is aanwezig, we hadden goede wissels, waren scherp en reden goede lijnen”, analyseert Ter Mors tegen schaatsen.nl.

Met de vijfde plaats in het wereldbekerklassement heeft de ploeg uitzicht op een klassering in de top acht, noodzakelijk voor kwalificatie voor Sotsji, bij de olympisch kwalificatietoernooien (OKT) in Turijn en Kolomna begin november. “Rianne en Lara (De Vries en Van Ruijven, red.) hebben de aansluiting gevonden en dan zie je dat je een stap voorwaarts maakt”, constateert Ter Mors. “We kunnen weer meedoen om de prijzen.”

Koreaanse trein

Na het brons op de 1500 meter vorige week in Sjanghai, lukte het Ter Mors zondag niet om nog een plak toe te voegen aan haar erelijst. Op de kilometer moest ze haar hoofd buigen voor een Zuid-Koreaanse trein met twee wagons, die over haar heen denderde. “Op het moment dat Shim langs komt, moet je mee. Maar ik had niet de power om helemaal aan te sluiten en dan vliegen ze aan alle kanten langs”, kijkt Ter Mors, die dit weekeinde op alle afstanden minimaal de kleine finale bereikte, terug.

Met drie individuele kwalificaties voor de Winterspelen op zak ligt Ter Mors op schema, ondanks de moeizame zomer die ze doormaakte na het overlijden van haar vader en de vraagtekens die ze zelf bij haar vorm zette voor vertrek naar Azië. “Ik wist dat het fysiek wel goed zat, maar als het mentaal niet loopt dan kan je het fysiek ook niet laten zien. De twee dingen moeten samen vallen om goed te presteren.”

Volgens plan

Doordat Ter Mors individueel al voldaan heeft aan de Nederlandse eisen van NOC*NSF, kan ze zich bij het OKT richten op het binnenhalen van startplaatsen voor Nederland (top 32) en de aflossing. “Het loopt volgens plan”, constateert de Twentse tevreden. “Na het OKT is het zaak om me te plaatsen voor de Spelen op de langebaan. Daarna trainen en pieken in Sotsji.”

Na thuiskomst zal ze eerst even de tijd nemen om uit te rusten van acht dagen racen in elf dagen tijd. “Even relaxen en dan weer verder gaan in dit traject”, aldus Ter Mors, die haar schaatsen een paar dagen niet zal aanraken. Over twee weken staat ze alweer aan de start van de KPN NK Afstanden op de 400-meterbaan. In de voorbereiding blijft ze vast houden aan haar shorttrackbasis. “Ik zal één of twee keer op de langebaan trainen. Niet veel meer, denk ik.”